مشاوره اینترنتی513

تعریف راهنمایی:
         کمک و یاری کردن به فرد تا بتواند با علم و آگاهی ، تصمیمات درست بگیرد. راهنمایی جریان کمک به فرد است برای شناختن خود و دنیای اطراف خویش .
 
تعریف مشاوره:  
        جریانی تخصصی بین مراجع و مشاور که درآن ، مراجع به کمک مشاور به بررسی و تحلیل مشکلش اقدام نموده ، برنکات ناشناخته شخصیت خود آگاهی یافته و بدین وسیله درهای دنیای روشن تری را بر خویش می گشاید. هرراهنمایی کمک است ولی هر کمکی راهنمایی نیست.
 
تفاوت راهنمایی و مشاوره :
1-     راهنمایی مفهومی کلی است و کاربردی وسیع دارد اما مشاوره یکی از فنون راهنمایی است ودر حقیقت مشاوره قلب راهنمایی است.
2-   راهنمایی بشتر جنبه پیشگیرانه دارد اما مشاوره هم پیشگیری و هم درمان را شامل می شود
3-  راهنمایی به مسایل و مشکلات سطحی  و مشاوره به مسایل عمیق تر می پردازد.
 
اصول راهنمایی:
1-     پرهیز از خشونت و امر و نهی کردن
2-   آگاهی از استعدادها و خصوصیات مراجع با استفاده از روش های مختلف سنجش
3-  آگاهی راهنما از توانایی ها و محدودیت های خویش
4-    دادن اطلاعات صحیح و روشن نمودن افکار و تصورات فرد
5-   تصمیم گیرنده درجریان راهنمایی ، مراجع است نه راهنما
6-   احترام به آزادی و قابلیت های مراجع در قبول مسئولیت های خود
7-  همه جانبه بودن برنامه راهنمایی برای زندگی فرد
اهداف راهنمایی:
الف) هدف آنی و نزدیک: کمک به مراجع برای حل مسایل خویش و تصمیم گیری درست
ب) هدف غایی و دور: مراجع بتواند با دانش و بینش بیشتر مسایل خود را حل کند و در طول زندگی و پیشامدهای گوناگون زندگی ، تصمیمات هوشمندانه و عاقلانه بگیرد
 
انواع راهنمایی:
1-      تحصیلی : چگونگی انتخاب رشته ، آگاهی از مقررات امتحان ، روش صحیح مطالعه ، ...
2-   شغلی : انتخاب شغل ، تغییر شغل ، مشکلات شغلی ، ...
3-  گروهی : راهنمایی گروهی از مراجعان با موضوعی یکسان
4-    فردی: راهنمایی فرد در مشکلات خانوادگی و شخصی
5-   اجتماعی : راهنمایی در خصوص مسایل اجتماعی ، کاری ، سلامت ، ازدواج و ...
6-   سازشی : انطباق مراجع با محیط اطراف خویش با کمک به شناخت خودش
 
راهنمایی و مشاوره قبل از اسلام:
     راهنمایی با تمدن بشری وجود داشته است . شکار، خواب ، فرار ، کار ، سواد آموزی و ...  .  با ظهور زرتشت ، راهنمایی بشر برای مقابله با شرور و اهریمن مد نظر رهبران دینی بود . بر اساس تعالیم زرتشت ، تربیت مخصوص کودکانِ طبقه اشرافی بود. از نظر اجتماعی هدف پرورش شهروند خوب تحویل جامعه دادن بود. از نظر دینی نیز توجه ویژه ای به ارشاد کودکان به رفتارهای نیکو و نیز گفتار و اندیشه خوب می شد. هدایت افراد به مشاغل مختلف نیز مد نظر آنان بود. محاسن راهنمایی و تعلیم و تربیت در این دوران یکی تربیت و آماده سازی کودک برای زندگی بود و دیگری پرورش پندار و گفتار و کردار نیک بود و ازمعایب آن نیز محدودیت تربیت به کودکان طبقه اشرافی و القای اطاعت کورکورانه به کودک و تسلیم شدن در برابر هر قدرتی.
 راهنمایی و مشاوره بعد از اسلام:
     با ظهور اسلام تحولی در امر تربیت و علم آموزی در ایران آن زمان که در قلمرو حکومت خلفای اسلامی بود واقع شد. تأکید اسلام بر علم آموزی و برتری عالمان و دانایان بر نادانان و ضرورت مشورت با خردمندان ، راهنمایی و هدایت الهی به امور خیر و سعادت ابدی . قرآن که سخن خداوند است اولین و بهترین هدایت کننده انسان است . پرهیز از اکراه و اجبار در سیره پیامبر و ائمه معصومین (ع) مشهود است . اندیشمندان و حکمای بزرگی در اسلام به غیر از ائمه معصومین (ع) در هدایت و تربیت مردم ایران زمین و مسلمانان جهان تلاش نموده اند. ابوعلی سینا- غزالی – سهره وردی – طوسی – مولوی – سعدی – فردوسی – بیرونی و ...   همه اندیشمندان اسلامی در چند موضوع تربیتی هم عقیده بوده اند :
1-     تربیت کودک معتقد به خدا و اسلام
2-   تربیت کودک به اخلاق نیکو
3-  پیشه آموزی و هنر آموزی کودکان
4-    آموزش سلامت و تندرستی به کودکان
 
هدایت ، راهنمایی و مشاوره در اسلام
قرآن مهمترین متن اسلامی است که برای هدایت بشر آمده است . پیامبران الهی و ائمه معصومین (ع) همه برای هدایت انسان آمده اند . دراحادیث ، هدایت و راهنمایی نوعی صدقه است و بهتر از هرچیزی عنوان شده است .
مشاوره در اسلام ، برای همه لازم است – حصارندامت است – موجب عدم بدبختی می شود – رشد و کمال را به دنبال دارد- موجب ایمنی از خطا می گردد – محکم ترین پشتیبان است – مشورت با خردمندان  و خداترس ها توصیه شده است .
 از مشورت با ترسوها و بخیل ها و خودرأی ها و لجوج ها و دمدمی مزاجها نهی شده است .
دراسلام مشاورباید: الگو باشد – صادق باشد – اطلاعاتش جامع باشد – صبور باشد – با تقوا باشد – عاقل باشد – خیرخواه باشد – مجرب و فهیم باشد – رازدار باشد – صمیمی باشد – تعادل روانی داشته باشد.
 
راهنمایی و مشاوره در ایران:
        در سال 1332 هجری شمسی اولین برنامه راهنمایی با موضوع برنامه انتخاب و انتصاب درست برای دستگاه های اجرایی و بکارگیری نیروی مناسب با تهیه و تدوین جزوات و آزمون های روانی آغاز شد. در سال 1338 امر راهنمایی در دبیرستان های کشور ایجاد شد. در سال 1344 درس راهنمایی جزو دروس دانشجویان دانشگاه تربیت معلم قرارگرفت و گسترس یافت . در سال 1347 اداره کل آموزش راهنمایی تحصیلی در وزارتخانه آموزش و پرورش تأسیس شد. در سال 1359 این اداره کل منحل گردید و وظایف آن به سه دفتر آموزش و پرورش ابتدایی ، راهنمایی و متوسطه محول شد. در سال 1365 جذب و تربیت مشاوران و راهنمایان در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد در دانشگاه ها رونق پیدا کرد . در سال 1375 انجمن مشاوره ایران پایه گذاری شد.
 
فنون راهنمایی:
     به اقدامات و وسایلی که به منظور جمع آوری اطلاعات و شناخت و راهنمایی فرد بکار می رود  فنون راهنمایی گویند.
 
فنون راهنمایی عبارتند از :
1-     مشاهده
در مشاهده موقعیت ، زمان و مکان مشاهده مهم است . مشاهده گر باید به حرکات ، گفتار و رفتار فرد دقت کند.
اصول مشاهده عبارتند از :
ü      دقیق و عمیق باشدو ثبت مشاهده بعد از مشاهده باشد ونه هنگام مشاهده( درغیر اینصورت ممکن است اولاً توجه مشاهده جلب شود و ثانیاً از برخی رفتارهای فرد غفلت شود).
ü      از قبل ، هدف مشاهده معلوم باشد.
ü      دفعات هر مشاهده بیشتر و مدت زمان هر مشاهده کمتر باشد.
ü      رفتارهای طبیعی فرد مشاهده شود نه رفتارهای تصنعی.
ü      از تعبیرو تفسیرهای ضمنی و شخصی پرهیز شود.
ü      مشاهده شونده متوجه حضور و فعالیت مشاهده گر نباشد.
ü      اگر مشاهده توسط چند نفر انجام شود ، نتایج بهتر و معتبرتری دارد.
 
فواید مشاهده:
1)      تکمیل اطلاعاتی که از سایر روش ها بدست آمده است.
2)     ممکن است برخی اطلاعات از روش های دیگر قابل گردآوری نباشد.
3)    رفتار واقعی و طبیعی فرد را برملا می سازد.
4)     باعث رشد و کمال ذهنی مشاهده گر می شود.
 
محدودیت ها و مشکلات روش مشاهده:
v     توجه به نمونه های کوچکی از رفتار فرد و غفلت از کل اعمال و رفتار او
v     احتمال تبعیض و اشتباه ، بدلیل سوابق ذهنی ( خطای هاله ای )
v     عدم دقت کافی ( بخشش بعد از 20سال در پرونده جنایی )
v     عدم توانایی در ثبت دقیق آنچه دیده شده
v     ثبت مشاهدات بگونه ای که دیگران نتوانند همان برداشت مشاهده گر را داشته باشند.
 
 
 
2-    واقعه نویسی:
توصیف عینی رفتارفرد در حالات طبیعی و تعبیرو تفسیرآن و پیشنهاد برای عمل در آینده را واقعه نویسی گویند . واقعه نویسی مرحله بعد از مشاهده است.
اصول واقعه نویسی عبارتست از:
1-     واقعه نویسی از مشاهداتِ معنا دار باشد.
2-   جنبه های مثبت و منفی باهم ثبت شوند.
3-  رفتار و جنبه های خاص رفتار فرد ، هردو ثبت شوند ( هم اعتماد به نفس و هم اضطراب )
4-    وقایع بطور دقیق و مختصر ذکر شود.
5-   واقعه نویسی پس از مشاهده انجام شود تا موردی فراموش نشود.
6-   با حب و بغض و جهت دارنباشد.
 
* محاسن واقعه نویسی:
1)      کمک به شناخت و نگرش مدیران ، مشاوران و ... در شناخت و راهنمایی فرد.
2)     ایجاد رغبت در مشاوران و مدیران و ... برای بررسی سوابق فرد.
3)    کمک به یافتن مسائل مشترک افراد.
4)     تکمیل اطلاعات با استفاده از سایر روش ها
5)    کمک به برنامه ریزیهای آموزشی و تربیتی و شغلی
 
*محدودیت های واقعه نویسی
1-     احتمال سوگیری های شخصی
2-   اگر بدون ذکر موقعیت های زمانی و مکانی باشد ممکن است گمراه کننده باشد
3-  تمرکز بر جنبه های منفی فرد ویا رفتارهای اتفاقی و نادر و در نتیجه قضاوت های ناروا
 
3-    مقیاس درجه بندی
اصول مقیاس درجه بندی:
·        خصوصیات مندرج در مقیاس باید به روشنی تعریف شود.
·        خصوصیات مندرج در مقیاس باید به آسانی قابل مشاهده باشد.
·        درجات خصوصیات باید تعریف شوند( بین 3 تا 5 درجه مناسب است . کمتر از3 دقت پائین و بیشتر از 5 قضاوت را مشکل می کند)
 
انواع مقیاس درجه بندی :
جدولی -  نموداری -  توصیفی – نمره ای – رتبه ای
 
اشتباهات رایج در درجه بندی رفتار های فرد:
1)      خطای تعصب شخصی (راهنما نرمش یا سختگیری متعصبانه اعمال کند)
2)     خطای هاله ای(راهنما براساس پنداری که از کل شخصیت فرد دارد او را ارزیابی کند)
3)    خطای تمایل مرکزی(راهنما همه را در یک سطح ارزیابی کند)
4)     خطای مفهومی مفهوم( درجات ویا کلمات مقیاس متفاوت درک شود)
 
4-    گروه سنجی:
فنی برای اندازه گیری میزان ارتباطات گروهی براساس یک معیار معین است و هدف آن تشکیل گروه های متجانس ، تعیین مقبولیت و مطرودیت اعضای درگروه و ... است
v     شرایط اجرای گروه سنجی عبارتست از
1-     اعضای گروه مدتی باهم باشند تا آشنا شوند ( اردو – همایش و ... )
2-   سؤالات ویا ملاک های گروه سنجی معین و بامعنا باشد
3-  همه افراد گروه در گروه سنجی حاضر باشند و استثناء وجود نداشته باشد
4-    نتایج گروه سنجی محرمانه باشد و به افراد گروه اطمینان داده شود
نمونه ای از پرسشنامه پذیرش گروهی اوهایو:
 بهترین دوست من است – دوست من است – دوستم نیست ولی با او معاشرت دارم- او را نمی شناسم – به او علاقه ای ندارم – از او بدم می آید.
5-    پرسشنامه:
پرسشنامه بهترین وسیله برای جمع آوری اطلاعات فوری از یک فرد یا گروه است . در تهیه پرسشنامه باید نکات زیر رعایت شود:
Ø     موضوع پرسشنامه مشخص باشد
Ø     هدف از اجرای پرسشنامه روشن باشد
Ø     پرسشنامه بطور آزمایشی اجرا شود و سؤالات حذف یا اضافه تا اصلاح شود
Ø     سؤالات تکراری نباشد
Ø     بار عاطفی منفی نداشته باشد
Ø     ابهام نداشته باشد
Ø     به امکانات و هزینه ها توجه شود
Ø     سؤالات واضح باشد ( از عبارات معمولاً – غالباً و ... استفاده نشود)
Ø     بیطرفانه باشد و جواب خاصی را القاء نکند
Ø     سؤالات دوپهلو نباشد
Ø     طولانی نباشد
Ø     جای کافی برای پاسخگویی داشته باشد
Ø     سؤالات تحت تأثیر سؤالات دیگر نباشد
 
انواع پرسشنامه:
بازپاسخ – بسته پاسخ – کامل کردنی – ترکیبی – جور کردنی
 
محاسن پرسشنامه :
§        باعث تفکر فرد درباره خودش می شود.
§        اطلاعات فوری از فرد و ویژگی ها و مشکلات و نیازهای او بدست می دهد
§        درصورت تکرار پرسشنامه در طول زمان و به دفعات ، تغییرات و تکامل ویژگی های فرد را روشن می کند
محدودیت های پرسشنامه :
v     عدم همکاری بعضی افراد در ارادئه اطلاعات مکتوب
v     تفسیر مشکل و یا دریافت اطلاعات متناقض در صورت دقیق تهیه نشدن پرسشنامه
v     نسبت به مصاحبه ، کمتر دارای معنا و مفهوم است
 
6-    شرح حال نویسی:
گزارشی که فرد درباره زندگی خود؛ گذشته (تجربیات و اتفاقات و خاطرات )، حال (فعالیت های فعلی )و آینده ( برنامه ها و اهداف آتی )بصورت کتبی ارائه می دهد.
انواع شرح حال : 1- باز( یا آزاد) فرد هرچه می خواهد در باره خود می نویسد. 2- بسته ( یا کنترل شده ) فرد فقط در محدوده سؤالات مطرح شده جواب می دهد ( برای کسانیکه ضعیف هستند مناسب است )
 
نکاتی پیرامون شرح حال نویسی:
محرمانه باشد
توجیه فرد قبل از اجراء
بصورت موضوع انشایی نباشد
به فرد انگیزه کافی داده شود
بگونه ای باشد که فرد درباره خود و زندگی اش بیندیشد
مفسر شرح حال به غلط نویسی ، جمله بندی ، طفره رفتن ، حاشیه نویسی و ... توجه داشته باشد
 
7-   فهرست مطابقه( چک لیست ):
در چک لیست ،فهرستی از رفتار و خصوصیات رفتاری و ذهنی برای فرد ارائه می شود و از اوخواسته می شود هرکدام در باره او صدق می کند را علامت بزند.
انواع چک لیست
v     چک لیست مستقیم : از فرد درباره خودش پرسیده می شود.
v     چک لیست غیر مستقیم : از والدین ، مدیر ، معلم و .. درباره فرد مورد نظر پرسیده می شود
8-    مصاحبه
مصاحبه ، گفتگوی هدفمند و حضوری بین مشاور و مراجع است . تامرد سخن نگفته باشد ؛ عیب و هنرش نهفته باشد.
 
انواع مصاحبه :
1-     تحقیقی
 برای  کسب اطلاعات و کشف حقایق برای نیل به اهداف معین صورت می گیرد.
انواع مصاحبه تحقیقی:
Ø     اطلاعاتی : برای کسب اطلاعات راجع به یک فرد و یا دادن اطلاعات است.
Ø     حقیقت یابی: برای رفع ابهام هایی که پیرامون اطلاعات گردآوری شده است .
Ø     عقیدتی : برای آگاهی از نگرش و اعتقادات مراجع
Ø     استخدامی : برای شناخت تجارب و استعدادها و علایق و شخصیت فرد برای تصدی شغل
Ø     آزاد: هردو طرف مصاحبه آزادانه از یکدیگر هر چیزی را بپرسند و جواب بدهند
Ø     نیمه آزاد: مصاحبه شونده فقط به سؤالات مصاحبه گربا موضوعات معین پاسخ میدهد
Ø     محدود: سژالات کاملاً مشخص و جواب ها نیز باید در مدت خاص و معین ارائه شود
 
2-    مشاوره ای و درمانی
اهداف مصاحبه مشاوره ای:
Ø     کسب اطلاعات لازم از مراجع
Ø     شناخت هرچه بیشتر و بهتر مراجع
Ø     آگاهی کافی از مشکلات مراجع
Ø     کمک به حل مشکلات و مسائل مراجع
 
        فنون عمومی مصاحبه مشاوره ای عبارتست از:
1)      ایجاد رابطه حسنه ( در اولین جلسه ) و اطمینان و آرامش دهی به مراجع
2)     هدایت مراجع به شکستن سکوت احتمالی با تکرار آخرین کلمات او ( بله – آفرین – آهان و...)
3)    بیشتر گوش دادن و کمتر حرف زدن
4)     عدم حمله و مواجهه سخت با تصمیم مراجع
5)    مناسب بودن شرایط فیزیکی مکان مصاحبه
6)    رعایت ادب و صمیمیت توأم با استحکام
7)    توجه به همه حالات مراجع
8)    رعایت فاصله مناسب با مراجع ( نه خیلی نزدیک و نه خیلی دور )
9)      تماس چشمی
 
9-    آزمون ( تست )
تست یک وسیله عینی برای سنجش نمونه ای از رفتار یا ویژگی فرد است .
 
انواع آزمون:
1-     از نظر موضوع: تست شخصیت – استعداد – رغبت – هوش – معلومات
2-   از نظر شکل : ابزاری – شفاهی – کتبی
3-  از نظر میزان دقت : استاندارد – معلم ساخته ( روایی و پایایی و نرم ندراد)
4-    از نظراجراء : فردی – گروهی
نکاتی پیرامون کاربرد تست در برنامه راهنمایی و مشاوره:
1-     دستورالعمل اجرایی تست ( مدت زمان – مکان – نحوه شروع – نمره گذاری و ... ) دقیقاً مطالعه شود.
2-   برای کسب نتایج بهتر و دقیق تر و جامعه تر، از سایر روش ها و فنون نیز استفاده شود.
3-  شرایط فردی ( جسمی ، روانی ، ... ) درنظر گرفته شود.
4-    تست هایی که توسط مراجع مطالعه شده باشد، برای آن مراجع نتایج واقعی ندارد.
5-   برخی آزمون ها برای سنین خاصی است. ( مانند تست رغبت که برای سنین زیر 16سال کاربرد ندارد)
6-   نتایج تست محرمانه باشد.
7-  قضاوت ها قطعی نباشد.
صفات و ویژگی های مشاور
الف) ویژگی های شخصیتی و فردی مشاور
1)      دارای سلامت جسمی و روانی
2)     دارای هوش بالا
3)    علاقمند به انسان و حل مشکلات او
4)     منعطف در روابط دیگران
5)    تکریم دیگران
6)    ایمان به مراجع و توانمندی های او
7)    آگاهی از ضعف و قوت خویش
8)    روابط عمومی قوی
9)     خدمت صادقانه و خالصانه
10)    علاقمند به افزایش دانش خود
11)   صمیمی
12)  خون گرم
13) با حوصله
14)  شوخ طبع
15) آزاداندیش
16) منصف
17) دارای هوش اجتماعی
18) فصیح
19)  واقع بین
ب) ویژگی های علمی مشاور:
1)      آگاهی از نظریه های شخصیت ، مشاوره و پژوهش در حد تسلط
2)     آگاهی از تفاوت های فردی وقومی و ظرفیت های هرکدام
3)    آگاهی از مراحل رشد انسان در طول زندگی
4)     تسلط به آزمون های مختلف و تحلیل آنها
5)    شناخت انواع مشکلات در حوزه های اجتماعی ، تحصیلی ، خانوادگی ، شغلی ، ازدواج و ...
6)    شناخت آسیب های روانی و راه حل هر کدام
7)    شناخت راه های مداخله مؤثر در بحران ها
ج) ویژگی های شغلی مشاور :
·        توانایی برقراری رابطه مشاوره ای ( پذیرش – خلوص – درک – ایجاد فضای امن و سالم )
·        ایجاد ارتباط ( رابطه کلامی روشن – رفتارهای غیرکلامی – پرسش مناسب – سکوت – گوش دادن فعال – تغییر – مرور و ... )
·        برگزاری جلسه ( برناممه ریزی برای جلسه – ایجاد سهولت برای حل مسأله – ارجاع مراجع به سایر متخصصین )
 
وظایف و مسئولیت های مشاور
1-     مشاوره : بیشترین وقت مشاور را می گیرد.
2-   مشورت : مشورت با اطرافیان فرد جهت کسب اطلاعات بشتر و تکمیل یافته ها و پیش یابی ها
3-  هماهنگی: بین فعالیت های مختلف یک آموزشگاه ، کارگاه ، خانواده و ... با محیط خارج آنها
4-    ارجاع : معرفی مراجع به دلایل مختلف به سایر همکاران ( روان پزشک – متخصص گوارش – گفتاردرمانگر و ... )
5-   پیگیری : نتیجه کار مشاور و یا ارجاع فرد به سایر متخصصان باید جهت درج در پرونده و یا موارد مشابه پیگیری شود.
 
روش های مشاوره از نظر اجرا
الف) روش مستقیم ( یا متمرکزبر مشاور ):
 توسط ویلیامسون مطرح شد. در این روش مشاور گرداننده جریان مشاوره است . مشاور ، خود به گردآوری و تجزیه و تحلیل و نتیجه گیری و تصمیم گیری و تعیین راه حل برای مراجع می پردازد.
مراحل روش مستقیم :
1-     تجزیه و تحلیل اطلاعات
2-   ترکیب و ساماندهی اطلاعات
3-  تشخیص مشکل و علل آن
4-    پیش بینی رفتار مراجع در آینده
5-   مشاوره برای سازش مراجع با محیط خارج خود
6-   پیشگیری و رفع مشکلات احتمالی آینده مراجع
 
اقدامات عملی مشاور در روش مستقیم:
1)      ایجاد رابطه حسنه یکطرفه با مراجع
2)     بیان مشکل
3)    تعیین و جمع آوری اطلاعات لازم برای حل مشکل
4)     تجزیه و تحلیل داده ها
5)    تشخیص مشکل
6)    طرح راه حل های ممکن و ارائه به مراجع
7)    حل مشکل توسط مراجع و هدایتگری مشاور
 
ب) روش غیر مستقیم ( یا متمرکز بر مراجع ):
 توسط کارل راجرز عنوان شد . مراجع محور جریان مشاوره و گرداننده آن است . مسئولیت جلسه با مراجع است . جلسه مشاوره بسیار گرم است . مشاور ، گفته های مراجع را به بیان دیگر به خودش منعکس می کند . مشاور ناراحتی های مراجع را تخفیف می دهد. مراجع مورد توجه است نه مشکل . تأکید برحال است نه گذشته . تشخیص مشکل با مراجع است . رابطه  مشاوره ای مورد تأکید است .
 
مراحل مشاوره غیر مستقیم:
1-     مراجعه مراجع
2-   ایجاد رابطه حسنه
3-  تشویق مراجع به بیان آزادانه مشکل خویش
4-    مشاور آینه سخنان مراجع است
5-   مراجع به خودشناسی دست می یابد
6-   مراجع به برنامه ریزی و طرح بندی فعالیت های خود می پردازد
7-  مراجع به بصیرت و راه حل دست می یابد و خودش مشاوره را خاتمه می دهد
 
                                      جدول مقایسه روش مستقیم و غیر مستقیم مشاوره
 
روش مستقیم
روش غیرمستقیم
تشخیص مشکل با مشاور است
مراجع به تشخیص مشکل می رسد
مشاور به مراجع اطلاعات می دهد
مشاور اطلاعات چندانی نمی دهد
مشاور ارزش ها را به مراجع یاد داده و تلقین می کند
مشاور در مورد ارزشها صحبت نمی کند
مشاور به قضاوت و داوری می پردازد
مشاور قضاوت نمی کند
مشاور سؤال می کند
مشاور فقط گفته های مراجع را به خودش منعکس می کند
مشاور از تست و آزمون و ... استفاده می کند
مشاور معمولاً از آزمون و ... استفاده نمی کند
رابطه مشاور توأم با اقتدار است
رابطه مشاور و مراجع دوستانه و آزادانه است
 
ج) روش انتخابی :
توسط مک دانیل و شوستروم مطرح شد . (روش انتخابی ، ترکیبی از دو روش مستقیم و غیر مستقیم نیست)
مراحل روش انتخابی:
1.       ایجاد رابطه حسنه
2.      روش گزینی
3.     بیان مشکل
4.      انتخاب روش مشاوره
5.     اقدام های منظم پیرامون تفکر درباره مشکل
6.     جمع آوری اطلاعات
7.     تعبیر و تفسیر و نتیجه گیری از داده ها
8.     ترکیب
9.      طرح ریزی
10.     خلاصه کردن مشاوره
11.    دعوت برای مشاوره های دیگر
12.   پیگیری
 
روش های مشاوره برمبنای دیدگاه فلسفی آنها
1-     روش تحلیلی فروید
2-   روش رفتاری واتسون
3-  روش عقلانی ، عاطفی الیس
4-    روش واقعیت گرایی گلاسر
5-   روش انسان گرایی راجرز